Online leren webinars: Live presentaties

Wat is het?

Een online webinar is een live presentatie, lezing of workshop die via het internet wordt uitgezonden.

Je volgt het vanachter je eigen computer, tablet of smartphone, waar je ook bent. De spreker of docent presenteert vanuit zijn of haar locatie, terwijl jij als deelnemer live kunt meekijken en -luisteren. In essentie is het een digitale vervanger voor een fysieke bijeenkomst in een zaaltje of collegezaal. Het combineert de kracht van een live, interactieve ervaring met het gemak en de toegankelijkheid van online zijn.

Je hebt geen reistijd en kunt vaak achteraf een opname terugkijken. Webinars richten zich vaak op het overdragen van kennis over een specifiek onderwerp.

Denk aan een training in een nieuwe software, een update over wet- en regelgeving, of een masterclass in een bepaalde vaardigheid.

Ze zijn een vast onderdeel geworden van professionele bijscholing.

Hoe werkt het precies?

Je schrijft je vooraf in via een link, vaak op een platform als Zoom, Microsoft Teams of een gespecialiseerde webinar-tool.

Na registratie ontvang je een bevestiging met een unieke deelnemerslink en instructies. Op het afgesproken tijdstip klik je op de link en kom je in de digitale 'zaal' terecht. Eenmaal binnen zie je meestal de presentatie van de spreker, eventueel gecombineerd met een klein venster waarin de spreker zelf zichtbaar is via de webcam. Jij als deelnemer hebt je camera en microfoon doorgaans uit staan om storingen te voorkomen.

Communiceren doe je via de chatfunctie of een Q&A-knop. De presentator deelt zijn of haar scherm om slides, documenten of live demonstraties te tonen.

Tussendoor kun je via polls je mening geven of vragen beantwoorden. Aan het einde is er vaak een live Q&A-sessie waarin de spreker vragen uit de chat beantwoordt.

Na afloop ontvang je vaak de opname en eventuele presentatiematerialen.

De wetenschap erachter

De effectiviteit van webinars, zoals interactieve workshops, is geworteld in principes van actief leren en cognitieve psychologie.

Het live-aspect, zoals in live lessen, zorgt voor een gevoel van urgentie en betrokkenheid dat je bij een vooraf opgenomen video mist. Dit verhoogt de aandacht en motivatie.

De combinatie van visuele informatie (slides, demonstraties) en auditieve informatie (de uitleg van de spreker) maakt gebruik van het zogenaamde 'duaal coderen'. Je hersenen verwerken en onthouden informatie beter wanneer deze via meerdere kanalen tegelijk wordt aangeboden. Interactieve elementen zoals polls en Q&A's dwingen je tot actieve verwerking van de stof. In plaats van passief te luisteren, moet je nadenken over een antwoord of vraag.

Dit proces, 'retrieval practice' genaamd, versterkt de herinnering aan de geleerde informatie aanzienlijk.

Een belangrijke valkuil is echter cognitieve overbelasting. Een te drukke presentatie, technische problemen of een overload aan informatie kan het leerproces juist hinderen. De beste webinars houden hier rekening met een rustige opbouw en duidelijke focus.

Voordelen en nadelen

De voordelen zijn overtuigend. Het grootste voordeel is het enorme gemak: je volgt een training vanuit huis, zonder reistijd en -kosten. Dit maakt leren toegankelijker dan ooit. Daarnaast zijn webinars vaak betaalbaarder dan fysieke evenementen, zoals online leren events.

Je hebt toegang tot experts en sprekers van over de hele wereld, zonder dat zij of jij hoeven te reizen.

De opnamefunctie is een ander sterk punt: je kunt een sessie terugkijken, pauzeren en delen met collega's. Interactie is laagdrempelig via de chat.

Er zijn ook duidelijke nadelen. Het grootste gemis is de persoonlijke, informele connectie en netwerkmogelijkheid die een fysieke bijeenkomst biedt. Het is lastiger om non-verbale signalen op te vangen of even snel na te praten. Technische problemen zijn een risico: een slechte internetverbinding, software die niet werkt of audio-problemen kunnen de ervaring frustreren.

Thuis zijn er bovendien meer afleidingen, van huisgenoten tot de deurbel, die je concentratie kunnen verstoren.

Langdurig naar een scherm kijken kan vermoeiend zijn voor de ogen en de aandacht doen verslappen. Het vereist meer zelfdiscipline om actief betrokken te blijven dan wanneer je fysiek in een zaal aanwezig bent.

Voor wie relevant?

Online webinars zijn bijzonder relevant voor werkende professionals die zich moeten of willen bijscholen. Denk aan managers, marketeers, IT'ers, zorgverleners en docenten die op de hoogte moeten blijven van de laatste ontwikkelingen in hun vakgebied.

Ook voor zzp'ers en freelancers zijn ze ideaal. Zij kunnen tegen lage kosten en met minimale tijdsinvestering hun kennis updaten en netwerken, wat cruciaal is voor hun concurrentiepositie. De flexibiliteit past perfect bij een ondernemersleven.

Studenten en scholieren kunnen webinars inzetten als aanvulling op hun reguliere opleiding.

Ze bieden een kans om van topsprekers te leren of zich te verdiepen in een niche-onderwerp dat niet in het curriculum zit. Voor organisaties zijn webinars een efficiënte manier om grote groepen medelijders tegelijk te trainen, verspreid over verschillende locaties. Het zorgt voor consistente kennisoverdracht en is makkelijker te organiseren dan een fysiek evenement. Zelfs voor persoonlijke ontwikkeling zijn ze geschikt.

Je kunt webinars vinden over onderwerpen als productiviteit, mindfulness, creatieve vaardigheden of een nieuwe hobby. De lage instapdrempel maakt experimenteren met nieuwe kennisgebieden heel eenvoudig.