Discussie bij vrijspraak gezinsvoogd Savanna: 'is professional aanspreekbaar?'

Na de vrijspraak van de gezinsvoogd van Savanna blijft de aanspreekbaarheid van de professional een hot item. ‘Een maatschappelijk werker blijft altijd ook zelf aanspreekbaar op de professionaliteit van haar of zijn handelen. De claim een professional te zijn brengt dat met zich mee.', aldus docente/onderzoeker Lies Schilder in een reactie op een eerder persbericht van de NVMW, waarin deze beroepsvereniging uit dat een individuele werker niet alleen vervolgd mag worden.

‘De gezinsvoogd van de overleden peuter Savanna is vrijgesproken. De rechtbank in Den Haag achtte de vrouw vrijdag niet schuldig aan het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel door schuld. De rechtbank concludeerde dat de voogd zich bovenmatig heeft ingespannen in het gezin van Savanna. Daarmee was volgens de rechter echter niet gezegd dat ze alles heeft gedaan wat ze kon. Het was de eerste keer dat een gezinsvoogd strafrechtelijk verantwoordelijk werd gesteld voor falende hulpverlening.' Bron: www.volkskrant.nl/

In een reactie op een eerder persbericht van de Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers (NVMW) schrijft Lies Schilder, docent/onderzoeker aan de NVMW (en in afschrift aan CasusConsult): ‘Hoezeer anderen ook mee verantwoordelijk zijn - en daarop ook moeten worden aangesproken- , een maatschappelijk werker blijft altijd ook zelf aanspreekbaar op de professionaliteit van haar of zijn handelen. De claim een professional te zijn brengt dat met zich mee.'
De NVMW had in het bewuste persbericht geschreven ‘dat een individuele werker niet alleen vervolgd mag worden. Het gaat ons niet om de schuldvraag. Het gaat er om dat, wanneer een individuele werker op zijn of haar handelen wordt aangesproken het systeem, de werkcontext (de instelling) waar je als werker functioneert primair verantwoordelijk is en evenzeer vervolgd dient te worden.'
Hieronder de volledige reactie van Lies Schilder. 

'Niet verschuilen achter instelling'
'Goede zaak dat jullie een persbericht hebben afgegeven waarin jullie wijzen op de contextuele verantwoordelijkheid in de trieste zaak rond de gezinsvoogd van Savanna. Jullie vragen om reacties en daar ga ik graag op in omdat ik ook enige kritische punten heb.
 
- Het bericht komt op mij nogal defensief over. Jullie zeggen vooral wat niet goed is, maar veel minder wat wel goed is om te doen. Terwijl ik denk: hoezeer anderen ook mee verantwoordelijk zijn - en daarop ook moeten worden aangesproken- , een maatschappelijk werker blijft altijd ook zelf aanspreekbaar op de professionaliteit van haar of zijn handelen. De claim een professional te zijn brengt dat met zich mee. Als we ons daarin gaan verschuilen achter de instelling, overheid en politiek als primair verantwoordelijken kunnen we die claim niet overeind houden. Dan stellen we ons enkel op als afhankelijke werknemers.

- Ook vind ik het bedenkelijk om te zeggen dat een maatschappelijk werker geen moeilijke beslissingen kan nemen omdat zij/ hij strafrechtelijk vervolgd kan worden. Vervolgd worden kan in principe altijd gebeuren en betekent ook dat je als professional serieus genomen wordt.  (Dit staat los van het feit dat het voor de betrokken gezinsvoogd persoonlijk een uiterst beroerde zaak is en het begrijpelijk is dat jullie haar in bescherming willen nemen)

- Ik vind dat de beroepsvereniging zich te zwak afschildert door zonder meer te stellen dat deze geen oordeel kan geven over de zaak waarvoor de gezinsvoogd wordt vervolgd. Deze stelling  geldt alleen als de betrokken gezinsvoogd geen lid is van de NVMW. Maar als zij dit wel is dan kan het College van Toezicht van de NVMW een oordeel geven als er een klacht wordt ingediend door een persoon of een instelling die rechtstreeks betrokken is bij de zaak (Reglement voor de tuchtrechtspraak p.4). Vanuit het beroepsbelang geredeneerd zou dat ook een goede zaak zijn omdat er dan een professionele afweging plaats vindt, naast de strafrechtelijke - die in dit geval inderdaad de betrokken gezinsvoogd tot zondebok maakt.

- Tot slot vind ik het bericht ook te zwak richting andere partijen. Gesteld wordt dat het de NVMW bekend is dat overheid en politiek juridisch niet in de hoedanigheid van ‘overheid' aansprakelijk kunnen worden gesteld. Wat bedoelen jullie daarmee precies? En waarom van die vage termen? De minister van  Justitie kan wel degelijk ter verantwoording worden geroepen door de Tweede Kamer vanwege falend beleid in de jeugdbescherming.
Onlangs zei een deskundige op tv dat het van de gekke is dat bij de Schipholbrand de verantwoordelijk minister direct en stevig ter verantwoording wordt geroepen - en zelfs vertrekt - terwijl dat bij falende jeugdbescherming vanwege jarenlange tekorten aan investeringen niet gebeurt. 

Zelf zou ik dan ook eerder pleiten voor acties richting Tweede Kamer op dit punt en tegelijk een grondige 'interne' professionele doorlichting van het handelen van de gezinsvoogd - eventueel anoniem - door de beroepsvereniging. Dit laatste zou kunnen bijdragen aan het formuleren en publiceren van voorwaarden waaronder een gezinsvoogd minimaal moet werken om zich maatschappelijk werker te kunnen (blijven) noemen.  Misschien kan een groep maatschappelijk werkers uit de jeugdzorg o.l.v. bijzonder hoogleraar Carol van Nijnatten hiermee aan de gang? (Zie artikel van hem in Sociale Interventie 2006-1).
Lies Schilder                                                                                  Zie ook: www.nvmw.nl/
Lees ook artikel: 'Voogd Savanna opeens een held'. Zie kennisgroep ‘Savanna', subgroep van de kennisgroep ‘Professionalisering MW'. Reageer en discussieer mee over dit onderwerp in deze kennisgroep.




Een ogenblik geduld a.u.b.