We zijn doorgeschoten in onze specialisering en institutionalisering van de zorg, vindt Hans van Ewijk, bijzonder hoogleraar Grondslagen van het maatschappelijk werk aan de Universiteit voor Humanistiek. Hierdoor is hulp voor mensen die ernstige problemen hebben met sociaal functioneren, vaak duur en weinig effectief. Van Ewijk bepleit dat breed georiënteerde maatschappelijk werkers een goed en efficiënt alternatief kunnen zijn. Zij kunnen mensen in hun directe omgeving gericht en met vakmanschap coachen, adviseren en begeleiden. Op maandag 8 november 2010 spreekt Van Ewijk zijn inaugurele rede uit: ‘Maatschappelijk werk in een sociaal gevoelige tijd.’

Mensen zien de wereld rondom hun vertrouwde omgeving in snel tempo veranderen, en voelen zich daardoor vaak onzeker over de toekomst en de richting van hun leven. Een wereld met een open horizon en voortdurende communicatie vraagt om andere vormen van sociaal handelen. Mensen die sociaal wat onhandig zijn, raken sneller geïsoleerd. Intussen neemt de omvang van de intensieve jeugdzorg, de geestelijke gezondheidszorg en het speciaal onderwijs voor kinderen met gedragsproblemen, jaarlijks toe met 10 procent. Deze geïnstitutionaliseerde hulp is niet altijd even effectief. Hans van Ewijk: "Dat komt, omdat professionals uit deze instellingen vaak op grotere afstand staan van de directe leefomgeving van een hulpbehoevende. En mensen die om wat voor redenen ook, ernstige moeite hebben met hun sociaal functioneren, zijn meestal gebaat bij een betrouwbare partner die hen helpt in het dagelijks leven. Dat kan iemand zijn uit de eigen omgeving, een getrainde vrijwilliger of een vakkundige professional. De hulp is soms even nodig, soms ook een leven lang."
Hoe effectiever een betaalde beroepskracht er in slaagt de directe omgeving te laten werken, hoe minder de kosten, aldus Van Ewijk. De praktijk wijst uit dat de lokale professional vaak veel meer vrijwilligers en mantelzorgers weet te organiseren, dan de professional die werkt vanuit de instituties. Investeren in de lokale sociale professional die op zijn beurt investeert in de directe leefomgeving, is dé manier om de nog steeds groeiende vraag naar hulp bij het sociaal en sociaal psychisch functioneren op te vangen.Van Ewijk: "De kracht en essentie van het sociaal werk ligt volgens mij niet in het bestrijden van achterstanden of het verhelpen van stoornissen, maar in de focus op het sociaal functioneren van mensen of het bevorderen van sociale redzaamheid. Dat is belangrijk, juist in onze sociaal zo gevoelige samenleving, waarin een gebrek aan de maatschappelijk gewenste sociale competenties, al snel een reden is voor uitsluiting."

Hans van Ewijk (1947) is bijzonder hoogleraar Grondslagen van het maatschappelijk werk aan de Universiteit voor Humanistiek, gefinancierd door de Marie Kamphuis Stichting. Ook is hij lector Sociaal beleid aan de Hogeschool Utrecht.
Bron:
http://www.uvh.nl